Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Erica Newlin, ovülasyon (yumurtlama) döngüsünün doğru anlaşılmasının gebelik olasılığını doğrudan etkilediğini vurguluyor.
Ovülasyon, adet döngüsü sırasında yumurtalıklardan bir yumurtanın salındığı ve gebelik ihtimalinin en yüksek olduğu kısa zaman aralığıdır. Bu yumurtanın, korunmasız cinsel ilişki sırasında sperm tarafından döllenmesi gerekir. Hamilelik yalnızca ovülasyondan sonra mümkündür ancak bu süreç oldukça kısa sürer.
Dr. Newlin, "Ovülasyondan sonra hamile kalmak için yalnızca yaklaşık 12 saatlik bir zaman dilimi vardır," diyor. Yumurta ovülasyondan sonra yaklaşık 24 saat canlı kalabilse de, döllenmenin ilk 12 saat içinde gerçekleşmemesi durumunda gebelik ihtimali ciddi biçimde azalır. Bu kısa süre, doğurganlık penceresi olarak tanımlanır.
Ovülasyondan sonraki sürenin sınırlı olması nedeniyle uzmanlar, cinsel ilişkinin ovülasyondan önce gerçekleşmesini öneriyor.
Dr. Newlin, "Birçok kişinin fark etmediği şey, ovülasyondan sonra cinsel ilişkiye girmenin doğurganlık şansını ciddi şekilde düşürdüğüdür. Sperm vücutta yaklaşık 72 saat canlı kalabilir. Bu nedenle ovülasyondan önceki üç gün içinde cinsel ilişkiye girmek hamile kalma olasılığını artırır," diyor.
Bu sayede yumurta salındığında, rahim ağzında onu döllemek için hazır sperm bulunur.
Ovülasyon, genellikle 28 günlük adet döngüsünün yaklaşık 14. gününde gerçekleşir. Dr. Newlin, "Adetinizin başladığı günden yaklaşık 10 gün sonra, en az iki günde bir cinsel ilişkiye girilmeye başlanmasını öneriyoruz," diyor. Bu sürecin, ovülasyon testinde zirve görülene kadar ya da bir sonraki adet tarihinden yaklaşık 12 gün öncesine kadar sürdürülmesi tavsiye ediliyor.
Her bireyin döngüsü farklı olduğu için ovülasyon zamanı kişiden kişiye değişebilir. Gebelik şansını artırmak için vücudun kendi ritmini tanımak büyük önem taşır.
Ovülasyon takvimi tutmak: Telefon uygulamaları veya klasik yöntemlerle doğurgan günler takip edilebilir.
Ovülasyon testleri kullanmak: Eczanelerde satılan testler, doğurganlık penceresini belirlemede yardımcı olur.
Ovülasyondan önce ilişkiye başlamak: Ovülasyondan önceki 72 saat içinde ilişkiye başlanması ve ovülasyon tamamlanana kadar en az iki günde bir devam edilmesi önerilir.
Uzmanlar, bir adet günlüğü tutulmasını da öneriyor. Adetin ilk günü, kanamanın yoğunluğu ve eşlik eden belirtilerin kaydedilmesi, döngünün daha iyi anlaşılmasını sağlar. Dr. Newlin, "Bu kayıtlar, gerektiğinde Kadın Doğum uzmanınızla süreci değerlendirirken çok değerli bilgiler sunar," diyor.
Zamanlama kadar yaşam tarzı da gebelik şansını etkiler. Dr. Newlin'in önerileri şöyle:
Gebelik öncesi muayene: Sağlık risklerinin ve kullanılan ilaçların değerlendirilmesi için doktora başvurulmalı.
Sigaranın bırakılması: Nikotin hem kadınlarda hem erkeklerde doğurganlığı olumsuz etkiler.
Stres yönetimi: Stres, adet döngüsünü bozabilir ve genel sağlığı etkileyebilir.
Düzenli egzersiz: Kilo kontrolü ve stres yönetimi açısından faydalıdır.
Sağlıklı beslenme: Besin değeri yüksek, az işlenmiş ve düşük şekerli gıdalar tercih edilmelidir.
Sağlıklı kilo aralığı: Aşırı kilo ya da düşük kilo hamile kalmayı zorlaştırabilir.
Prenatal vitaminler: Hamilelik öncesinde de kullanılabilir ancak mutlaka doktora danışılmalıdır.
Uzmanlar, sürecin yalnızca kadınla sınırlı olmadığını da hatırlatıyor. ABD'de erkeklerin yaklaşık %10–15'inde kısırlık görülüyor.
Uzmanlara göre, 35 yaşın altındaki bireylerde bir yıl boyunca düzenli döngü ve doğru zamanlanmış cinsel ilişkiye rağmen gebelik oluşmadıysa bir sağlık uzmanına başvurulmalıdır.
Dr. Newlin, "Kadın Doğum uzmanınız ilk değerlendirmeyi yapabilir ve gerekirse sizi ya da partnerinizi bir uzmana yönlendirebilir," diyor.
Bazı durumlarda ise daha erken başvurmak önemlidir:
35 yaş üzerindeyseniz: Altı ay denemenize rağmen hamile kalamadıysanız randevu alın.
Düzensiz ovülasyon: Adet döngüsü düzensizse veya ovülasyon testleri sonuç vermiyorsa beklenmemelidir.
Gebelik kaybı öyküsü: Birden fazla düşük ya da ölü doğum yaşanmışsa değerlendirme yapılmalıdır.
Doğurganlığı etkileyen sağlık geçmişi: Radyoterapi, kemoterapi veya üreme organlarına yönelik cerrahi geçirenlerin daha erken değerlendirilmesi önerilir.