Irak'ta 11 Kasım'da yapılan parlamento seçimlerinde Şii siyasî dengelerde dikkat çekici değişimler yaşandı. İran bağlantılı oldukları gerekçesiyle ABD yönetiminin silahsızlandırılmasını istediği Haşdi Şabi'ye bağlı Şii silahlı grupların siyasî kanatları, bir önceki dönemde elde ettikleri 48 sandalyeyi 58'e çıkararak parlamentodaki sayılarını dikkat çekici şekilde arttırdı.
Irak seçimlerinde ilginç sonuçlar da elde edildi. Diyala vilayetinde aynı listeden seçime giren iki kardeş milletvekili seçilirken Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani'nin İmar ve Kalkınma Koalisyonu listesinden Bağdat'ta seçime giren Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) adayı Ayet Adham isimli bir kadın aday, ülke tarihinde ilk defa Kürt kimliği ile seçimi kazanarak milletvekili seçildi.
Irak'taki seçimlerde bazı gruplar oy ve sandalye kaybı yaşarken bazılarının belirgin bir yükseliş göstermesi dikkat çekti.
Seçimleri yakından izleyen ABD yönetiminin, İran'ın etkisini kırmak amacıyla Haşdi Şabi'nin dağıtılması için Başbakan Sudani'ye uyguladığı baskı etkisini göstermedi.
ABD, silahlı grupların tamamına yakınının İran tarafından desteklendiği iddiasıyla tasfiyelerini talep ediyordu. Erbil merkezli Rudaw TV'nin haberine göre, Haşdi Şabi'ye bağlı dört ana silahlı grubun siyasî kanatları, bin 491 adayla katıldıkları seçimde parlamentonun yüzde 17,6'sına denk gelen 58 sandalye kazandı.
Resmi olmayan seçim sonucuna göre, Irak Hizbullah Tugayları'nın siyasi uzantısı Hukuk Listesi, önceki dönemdeki 5 sandalyesini 6'ya çıkarırken; Kays el-Hazali liderliğindeki Asaib Ehli Hak grubunun siyasi kanadı Sadıkun Hareketi, 9 sandalyeden 26'ya yükselerek büyük bir sıçrama gerçekleştirdi.
Hadi el-Amiri liderliğindeki Bedir Örgütü de önceki seçimlerde Fetih İttifakı bünyesinde kazandığı 13 sandalyeyi bu kez tek başına 19'a çıkardı. Buna karşın, İmam Ali Tugayları'na bağlı Hıdemat İttifakı sandalye sayısını 13'ten 5'e düşürürken, Rayan Kildani liderliğindeki Babilyon Hareketi Hristiyan kotasındaki temsilini 4'ten 2 sandalyeye geriletti.
Geleneksel Şii siyasî partiler de mecliste önemli ölçüde temsil edilmeye devam etti. Nuri el-Maliki liderliğindeki Kanun Devleti İttifakı, önceki seçimlerdeki 33 sandalyesini 30'a düşürdü. Buna karşın, Ammar el-Hakim önderliğindeki Ulusal Devlet Güçleri İttifakı, önceki dönemde yalnızca 4 sandalyeye sahipken bu seçimlerde 18 sandalye kazanarak dikkat çekici bir yükseliş kaydetti.
Diğer Şii oluşumlardan İşrakat Kanun 6 olan sandalye sayısını 7'ye, Basra Valisi Esad İdani liderliğindeki Tesmim İttifakı ise 5'ten 7'ye çıkardı.
Seçim sonuçları, Irak siyasetinde Şii silahlı grupların artan etkisini bir kez daha gözler önüne serdi. Özellikle Sadıkun Hareketi'nin yükselişi, önümüzdeki dönemde hükümetin kurulma süreci ve genel siyasi denge açısından belirleyici bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Genel seçimlerde birçok ilk de yaşandı. Diyala vilayetinde, Irak parlamento seçimlerinde aynı listeden aday olan iki kardeş birlikte milletvekili seçildi. Hadi el-Amiri liderliğindeki Şii Bedir Hareketi, Irak parlamento seçimlerinde Diyala vilayetinde 105 bin 225 oy alarak üç sandalye kazandı. Aynı listeden aday olan iki kardeşten Humam Ali Mehdi Ahmed et-Temimi 16 bin 996 oy, Diyala'nın eski valisi olan kardeşi Musenna Ali Mehdi Ahmed et-Temimi ise 14 bin 527 oy aldı. Seçim sonuçlarına göre her iki kardeş de parlamentoya girmeye hak kazandı. Diyala'da Bedir Hareketi, vilayette en çok oyu alan parti oldu.
Bağdat'ta ise Başbakan sudani'nin lideri olduğu İmar ve Kalkınma listesinden seçime giren KYB'li Ayet Adham, milletvekili seçilmeyi başardı. Milletvekilliği kesinleştikten sonra açıklama yapan Ayet, "Tarihte ilk defa Kürtler Bağdat'ta yer alıyor. KYB Başkanı Sayın Bafel Talabani'ye teşekkür ediyorum" dedi.
Irak Seçim Komisyonun verilerine göre, Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani'nin İmar ve Kalkınma Koalisyonu 1 milyon 317 binden fazla oyla seçimde birinci parti oldu. En çok oyu alan ikinci parti unvanını ise Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) 1 milyon 99 bin 826 oyla elde etti.
Aldıkları oya göre, bu iki partiyi eski Meclis Başkanı Sünni Muhammed Halbusi'nin Takaddüm Partisi 900 binden fazla oyla ve eski Başbakanlardan Nuri el-Maliki'nin Kanun Devleti Koalisyonu 700 binden fazla oyla takip etti.
Kesin olmayan sonuçlara göre, İmar ve Kalkınma Koalisyonu 45, Kanun Devleti Koalisyonu 30, KDP 27, Takaddüm Partisi 27, Sadikun Listesi 26, Bedir Hareketi 19, Ulusal Devlet Güçleri Koalisyonu 18, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) 18, Azim Koalisyonu 16, Siyade İttifakı 9, Hizmet Listesi 8, Irak Hizbullahı'nın desteklediği Hukuk Koalisyonu 6, Helwest Hareketi 5, Kürdistan İslami Birlik Partisi 4, Irak Türkmen Cephesi (ITC) 4, Yeni Nesil Hareketi 3 sandalye kazanmış görünüyor.
