Türkiye'de tarım dışı sektörlerdeki kayıt dışı istihdam, sosyal güvenlik ve kamu maliyesi açısından yüz milyarlarca liralık kayba yol açıyor. SGK verilerine göre 2025 itibarıyla toplam 8 milyon 37 bin kişi kayıt dışı çalışıyor; bunun 4,5 milyonu tarım dışı sektörlerde. Bu çalışanların çoğunluğunu ücretli ve yevmiyeli işçiler oluşturuyor.
Hesaplamalara göre, tarım dışı sektörlerdeki kayıt dışı istihdamın tamamı asgari ücret üzerinden sisteme dahil edilseydi:
SGK'nın aylık ek prim geliri 54,5 milyar lira
Yıllık ek prim geliri 654,3 milyar lira
Devletin aylık vergi ve prim geliri 129,1 milyar, yıllık ise 1 trilyon 549,4 milyar lira olacaktı.
Asgari ücretli bir çalışanın sosyal sigorta ve işsizlik primleri toplamı 12 bin 138 TL'yi buluyor. Özel sektörde 2025 yılında bildirilen prime esas ortalama aylık kazanç 48 bin 194 lira, 2026 tahminine göre ise 61 bin 105 liraya çıkacak. Bu varsayımla bir çalışanın aylık toplam prim yükü 22 bin 456 TL'ye, gelir ve damga vergisiyle birlikte 28 bin 744 TL'ye ulaşıyor.
Kayıt dışı istihdamın sistemde tam olarak yer alması halinde, SGK'nın 2026 yılı gelir-gider açığı 43,7 milyar lira olarak öngörülüyor. Mevcut zamlara ek olarak, tek kuruş ek bütçe kullanmadan emekli aylıklarına yüzde 31'e kadar ilave zam yapılabileceği hesaplanıyor.
Ayrıca aktif/pasif sigortalı oranı da iyileşecek. Kasım 2025 itibarıyla 26,3 milyon aktif sigortalıya karşılık 16,2 milyon pasif sigortalı bulunuyor; oran 1,63. Tarım dışı sektör çalışanlarının tamamı sigortalı olursa bu oran 1,75'e yükselecek.
Bu veriler, kayıt dışı istihdamın azaltılmasının hem çalışanların sosyal güvenliğine hem de kamu maliyesine ciddi katkı sağlayacağını ortaya koyuyor.