İzlanda ulusal yayıncısı RÚV, Genel Müdür Stefan Eiriksson imzasıyla 10 Aralık 2025 Çarşamba günü yayımladığı basın bülteniyle, 2026 yılında Viyana'da düzenlenecek Eurovision Şarkı Yarışması'ndan çekildiklerini duyurdu.
Avrupa Yayın Birliği (EBU) tarafından İsrail kamu yayıncısı KAN'a yeşil ışık yakılmasının ardından gelen bu kararın gerekçesi, kurumun açıklamasında net bir dille ifade edildi:
'Tartışmalar ve EBU'nun kararına yönelik tepkiler dikkate alındığında, RÚV'un Eurovision'a katılımı konusunda ne sevinç ne huzur sağlanabilir. RÚV bugün EBU'ya, gelecek yıl Eurovision'da yer almayacağını bildirmiştir.'
Öte yandan açıklamada, ülkenin Eurovision Şarkı Yarışması'na katılımının belirlendiği yıllık müzik programı Söngvakeppnin'in gelecek yıl düzenlenip düzenlenmeyeceğine ilişkin somut bir bilgi paylaşılmadı.
Karar, İzlanda siyasetinde ve kültür sanat camiasında hararetli bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Kültür Bakanı Logi Einarsson ve Dışişleri Bakanı Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, İsrail'in katılımı nedeniyle çekilme kararını 'gerekli bir duruş' olarak niteleyip desteklerken, muhalefet cephesinden ve kurum içinden farklı sesler yükseldi.
RÚV yönetim kurulunda yer alan Bağımsızlık Partisi ve Merkez Parti temsilcileri, kurumun siyasi karar alma merci olmadığını savunarak çekilme kararına şerh düştü. Ülkenin önde gelen yayın organlarından Vísir’de yer alan analizlerde ise eleştirilerin dozu arttı. Eurovision'un İzlandalı sanatçılar için 100 milyonu aşkın izleyiciye ulaşan dev bir pazar olduğu hatırlatılırken, 'Asıl kimi cezalandırıyoruz?' sorusu gündeme taşındı. Yapılan yorumlarda, bu kararla bedelin İsrail’e değil, uluslararası görünürlükten mahrum kalan İzlandalı müzisyenlere ödetildiği vurgulandı.
Yapılan eleştiriler içinde en güçlü olanlarından biri de yazar ve müzisyen Júlíus Valsson tarafından Vísir’de bugün kaleme alındı. Valsson durumu şu cümlelerle özetledi:
'İzlanda, 1986 yılından beri Eurovision Şarkı Yarışması'na katılıyor. İzlanda küçük bir ülke ve bu bağlamda, iki kez ikinci sıraya ulaşması ülkenin başarısının çok iyi olduğunu gösteriyor. Eurovision Şarkı Yarışması, 100-180 milyonluk bir izleyici kitlesiyle dünyanın en büyük canlı müzik etkinliğidir. İzlandalı sanatçılar için bu, uluslararası müzik pazarına anında erişim ve aksi takdirde zor olacak yabancı medyada geniş kapsamlı tanıtım anlamına geliyor.'
Valsson, yazısının devamında RÚV'un yayın politikasını ve kararın zamanlamasını sert bir dille eleştirerek şu ifadeleri kullandı:
'İzlandalılar, 12, 14 ve 16 Mayıs 2026 tarihlerinde televizyon ekranlarına kilitlenecekler. Ancak Eurovision yerine, Stjörnu-Sævar'ın sözde felaket niteliğindeki küresel ısınma mesajıyla gençler arasında korku uyandırdığı ve AB İklim Fonu'ndan cömert bir bağış alan 'Ne Yapabiliriz?' dizisinin tekrarı yayınlanacak. (...) Mayıs 2026'da 35 Avrupa ülkesinin sakinleri müzik ve şarkılarla eğlenecek, ancak İzlandalılar iklim kilisesi olarak adlandırılan kuruluşun dramatik mesajıyla alarma geçerek RÚV ekranına kilitlenecekler. Biz İzlandalılar ne için cezalandırılıyoruz?'
Kararın yarattığı burukluğun bir diğer sebebi de ülkenin yarışmayla kurduğu sembolik ve ekonomik bağ. Hatırlanacağı üzere, Hollywood yıldızı Will Ferrell’ın başrolünü üstlendiği ve Rachel McAdams ile ikonik bir ikili oluşturduğu 'Eurovision Song Contest: The Story of Fire Saga' filminin önemli bir bölümü İzlanda'da geçiyor.
Film, sadece bir komedi unsuru olmakla kalmadı, ülkenin kuzeyindeki Húsavík kentine devasa bir turizm ilgisi kazandırdı. Şehirde 2021 yılında kapılarını açan Eurovision Müzesi, bugün dünyanın dört bir yanından gelen hayranların uğrak noktası konumunda. Müzede, filmde kullanılan orijinal kostümlerin yanı sıra İzlanda'nın Eurovision tarihine damga vuran Daði Freyr ve Hatari gibi gerçek yarışmacıların sahne kıyafetleri ve aksesuarları da sergileniyor. Müzenin hemen yanı başında yer alan ve ismini filmdeki meşhur şarkıdan alan 'Jaja Ding Dong' barı da kasabanın bu yeni kimliğinin en canlı parçası. İzlanda'nın 'Eurovision ülkesi' imajını pekiştiren bu kültürel mirasın, alınan çekilme kararıyla nasıl etkileneceği de merak konusu.
İzlanda ile birlikte yarışmaya katılmayacaklarını açıklayan diğer ülkelerdeki durum da benzer bir tablo çiziyor. İrlanda, İspanya, Hollanda ve Slovenya. İrlanda kamu yayıncısı RTÉ, sivil toplumdan ve sanatçılardan gelen yoğun boykot çağrılarına kayıtsız kalamadıklarını belirtirken, İspanya tarafı organizasyonun mevcut siyasi iklimde tarafsızlığını koruyamadığını savundu. Geçmiş yıllarda EBU ile ciddi krizler yaşayan Hollanda yayıncısı, kurumla aralarındaki güven sorununun ve yapısal belirsizliklerin sürdüğünü ifade etti. Slovenya ise yarışmanın mevcut formatının birleştirici ruhunu kaybettiği gerekçesiyle Viyana'da yer almayacaklarını duyurdu.
Önceki yazı ve haberlerimde bu konuya detaylarıyla değindim ancak altını bir kez daha çizmekte fayda var. İzlanda toplumu, gençliği ve parlamentosu, Gazze’de yaşanan soykırım konusunda son derece hassas ve tüm ülke bölgeyi oldukça yakından takip ediyor.
İzlanda basınında Filistin haberlerinin sıklığı, üniversite öğrencilerinin eylemleri, düzenlenen geniş çaplı protesto yürüyüşleri ve İsrail’in katılımı üzerine Eurovision’dan çekilme kararı alınması, bu hassasiyetin en somut örnekleri arasında gösterilebilir.
Toplumun, İsrail ile diplomatik ve ticari ilişkilerin kesilmesi yönünde hükümet üzerinde dönem dönem baskı kurduğu da biliniyor. Aynı zamanda İzlanda, 2011 yılında Filistin’i bağımsız bir devlet olarak tanıyan ilk Batı Avrupa ülkesidir. Bu tarihsel duruşun bir devamı olarak İzlanda hükümeti, özellikle 2023-2025 döneminde Gazze’de yaşanan soykırım sürecinde İsrail'i 'orantısız güç kullanmak' ve 'uluslararası hukuku ihlal etmekle' suçlayan en sert Batı ülkelerinden biri konumundadır.
