Yol haritasında, hapis cezasına alternatif yaptırımların artırılması ve denetimli serbestlik uygulamasının yeniden yapılandırılması öngörülüyor. Cezaevinden çıkan hükümlülerin yaklaşık yüzde 45’inin yeniden suç işlemesi, düzenlemenin merkezine rehabilitasyon ve topluma yeniden kazandırma hedefini yerleştirdi.
Hazırlanan plan doğrultusunda, ceza infaz sisteminde suç–yaptırım–infaz dengesi yeniden ele alınacak ve toplumsal ihtiyaçlara göre yeni düzenlemeler hayata geçirilecek.
Kısa süreli hapse alternatif yaptırımlar geliyor
Eylem planına göre, iki yıl içinde ceza mevzuatında kapsamlı değişiklikler yapılacak. Kısa süreli hapis cezalarına alternatif yaptırımların daha etkin uygulanması sağlanacak, bu yaptırımların kapsamı genişletilecek. Ceza adaleti sistemi, hürriyeti bağlayıcı cezalara alternatif yeni yaptırım türleriyle zenginleştirilecek.
Hükümlüler, denetimli serbestlik süresince suçun niteliğine uygun yükümlülüklere tabi tutulacak. Mevcut maktu oranlı denetimli serbestlik uygulaması ise yeniden değerlendirilecek.
Öte yandan, ağır hastalığı bulunan, bedensel engel durumu nedeniyle bakıma muhtaç tutuklu ve hükümlüler için rehabilitasyona uygun müstakil ceza infaz kurumlarının oluşturulması da plan kapsamında yer alıyor.
AKP: Af değil, infaz düzenlemesi
AKP kaynakları, gündemdeki çalışmanın bir af düzenlemesi olmadığını, denetimli serbestlik ve infaz rejimiyle ilgili olduğunu vurguladı. Parti kurmayları, infaz sisteminde esas hedefin rehabilitasyon olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Şu anda suç tiplerine göre kademeli infaz sistemi var. Bütün dünyada, rehabilitasyon şartlarına uyulması durumunda denetimli serbestlik uygulanıyor. Biz de makul ve uygulanabilir bir sistem kurmak istiyoruz. Amaç, kişi toplum içine çıktığında yeniden suç işlemesin. Hapiste olan birine de umut verilmesi lazım. 20 yıl ceza alan biri 20 yılı tamamen içeride geçirmemeli.”
Kurmaylar, hükümlünün kurallara uyması halinde cezasının bir bölümünü cezaevi dışında geçirmesinin topluma uyumu kolaylaştıracağını ifade etti.
“Yüzde 45’lik geri dönüş oranı korkutucu”
Adalet Bakanlığı kaynakları ise infaz rejiminin temel amacının suçluyu topluma kazandırmak olduğunu vurguladı. Buna rağmen, cezaevinden çıkanların önemli bir bölümünün yeniden suç işlediğine dikkat çekildi.
Bakanlık kaynakları, “Bütün dünyada cezaevinden çıktıktan sonra yeniden suç işleyip geri dönenlerin oranı yüzde 40–45 civarında. Türkiye’de de bu oran yaklaşık yüzde 45. Bu korkutucu bir rakam. Bir kez suç işlendikten sonra, yeniden suç işlemek psikolojik olarak daha kolay hale geliyor. Bu nedenle infaz rejiminin tüm unsurlarıyla yeniden ele alınması gerekiyor. Bu sadece Adalet Bakanlığının değil, ailenin, toplumun ve devletin birlikte çözmesi gereken bir mesele.” değerlendirmesinde bulundu.
Yeni infaz sistemine ilişkin yasal düzenlemelerin, önümüzdeki dönemde Meclis gündemine gelmesi bekleniyor.
