Kalkınma Odaklı Stratejik Araştırmalar Merkezi (KOSAM), dijital dönüşümün etkilerini inceleyen "Dijital Dönüşüm Çağında Veri Kapitalizmi, Modern Emperyalizm ve Teknofeodalizm" başlıklı kapsamlı bir rapor yayımladı. Rapor, Türkiye'nin dijital bağımlılık sarmalından çıkışı için somut politika önerileri sunuyor.
KONYA (İGFA) - KOSAM tarafından yayımlanan raporda, veri kapitalizmi ve dijital sömürünün küresel ve yerel boyutları mercek altına alındı. Rapora göre, bireylerin ürettiği veriler büyük platformlar tarafından toplanarak ekonomik, siyasi ve kültürel kazanca dönüştürülüyor. Bu süreç, kullanıcıları "dijital serf", platformları ise "dijital derebeyi" konumuna taşıyan teknofeodal bir düzeni ortaya çıkarıyor.
Türkiye özelinde rapor, ülkenin küresel veri ekonomisinde önemli veri sağlayan ancak bunu ekonomik değere dönüştürmede sınırlı kaldığını ortaya koyuyor. Dijital reklam pazarının yaklaşık yüzde 80'inin yabancı platformların kontrolünde olması, KVKK'nın GDPR ile uyumsuzluğu ve düşük dijital okuryazarlık seviyesi, Türkiye'yi "veri kolonisi" riskiyle karşı karşıya bırakıyor.
Rapor, Türkiye'nin dijital egemenliğini güçlendirmek için somut adımlar öneriyor. KVKK'nın GDPR ile tam uyumlu hâle getirilmesi, dijital rekabet yasalarının çıkarılması ve bağımsız bir Veri Koruma Kurumu'nun kurulması gerekiyor. Yerli ve açık kaynak çözümlerinin yaygınlaştırılması, yerli bulut ve veri merkezlerinin inşa edilmesi ile dijital okuryazarlık eğitimlerinin müfredata eklenmesi gibi önlemler öne çıkıyor.
Rapor, dijital egemenlik mücadelesinin kısa (0-2 yıl), orta (2-5 yıl) ve uzun vadeli (5 yıl ve sonrası) hedeflerle planlanması gerektiğini vurguladı.
