Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Cavide Ali, menopoz yaşının yalnızca genetikle değil, yaşam tarzıyla da yakından ilişkili olduğunu belirterek, erken menopoza yol açabilen değiştirilebilir risk faktörlerine dikkat çekti.
İSTANBUL (İGFA) - Menopoz, kadınlarda bir yıl boyunca adet görülmemesi olarak tanımlanıyor. Dünya genelinde ortalama menopoz yaşı 50–51 iken, Türkiye’de bu yaş aralığı 47–49 olarak belirtiliyor. Dr. Cavide Ali, aile öyküsü ve genetik gibi değiştirilemez faktörlerin yanı sıra, sigara, stres, uykusuzluk ve beslenme gibi kontrol altına alınabilecek risklere vurgu yapıyor.
SİGARA MENOPOZU 2 YIL ERKENE ÇEKEBİLİYOR
Sigaranın, yumurtalıklardaki foliküllerin daha hızlı tükenmesine yol açtığını belirten Dr. Ali, nikotin ve toksik maddelerin yumurtalık dokusunda hasar oluşturduğunu söylüyor. 2018 yılındaki bir meta-analize göre sigara içen kadınlar menopoza ortalama 2 yıl daha erken giriyor.
AŞIRI ZAYIFLIK RİSK OLUŞTURUYOR
Yağ dokusunun östrojen üretimine katkı sağladığını belirten Dr. Ali, düşük vücut kitle indeksine sahip kadınlarda menopoz yaşının daha erken görülebildiğini ifade ediyor. Araştırmalar; yağlı balık ve baklagil tüketiminin menopoz yaşını geciktirebildiğini, rafine karbonhidrat ağırlıklı beslenmenin ise süreci öne çekebildiğini ortaya koyuyor.
KRONİK STRES HORMON DENGESİNİ BOZUYOR
Yüksek stres düzeyi, üreme hormonlarının düzenlendiği sistemi etkileyebiliyor. Sürekli yüksek kortizol, yumurta rezervinin daha hızlı tükenmesine zemin hazırlayabiliyor. UYKUSUZLUK BİYOLOJİK SAATİ ETKİLİYOR Kaliteli uykunun hormon dengesi için kritik olduğunu vurgulayan Dr. Ali, kronik uykusuzluğun melatonin azalması ve artmış oksidatif stres yoluyla menopoz sürecini hızlandırabileceğini belirtiyor.
PLASTİKLERDEKİ KİMYASALLARA DİKKAT
BPA ve ftalat gibi endokrin bozucu kimyasalların östrojen benzeri etki göstererek hormonal dengeyi bozabildiği belirtiliyor. Yüksek çevresel toksin düzeylerinin erken menopozla ilişkili olabileceğini gösteren çalışmalar bulunuyor. Uzmanlar, plastik kullanımının azaltılmasını ve cam ürünlerin tercih edilmesini öneriyor.
Dr. Cavide Ali, erken menopoz riskini azaltmak için sigaranın bırakılması, dengeli beslenme, sağlıklı kilo aralığının korunması, stres yönetimi ve düzenli uyku alışkanlığının büyük önem taşıdığını ifade ederek, “Yaşam tarzındaki doğru adımlar, menopoz sürecinin doğal zamanında gerçekleşmesine katkı sağlayabilir” diyor.
