“Cerrahi” saldırı ve rejim değişikliği ihtimali
BBC’ye göre ABD hava ve deniz kuvvetleri, İran Devrim Muhafızları Ordusu ve ona bağlı Besic biriminin üsleri, balistik füze fırlatma ve depolama alanları ile İran’ın nükleer programını hedef alan sınırlı ve hassas saldırılar düzenleyebilir. Bu senaryoda rejimin devrilebileceği ve İran’ın “dünyanın geri kalanına katılarak demokrasiye geçiş yapabileceği” öngörülüyor. Ancak BBC bu ihtimali “son derece iyimser” olarak değerlendiriyor.
Rejim ayakta kalabilir, politikalar yumuşayabilir
Bir diğer senaryoda, ABD’nin hızlı ve güçlü müdahalesi rejimi yerinde bırakırken politikalarını yumuşatmaya zorlayabilir. BBC bu durumu “Venezuela modeli” olarak tanımlıyor. Bu durumda İran İslam Cumhuriyeti varlığını sürdürürken, bölgedeki vekil güçlere verdiği desteği azaltabilir, nükleer ve balistik füze programlarını sınırlandırabilir ve iç baskı politikalarını gevşetebilir. Ancak bunun da düşük ihtimal olduğu belirtiliyor.
Rejim çökebilir, askerî yönetim gelebilir
BBC’ye göre birçok kişi en olası sonucun, rejimin çökmesi ve ülkenin büyük ölçüde Devrim Muhafızları Ordusu mensuplarından oluşan bir askerî yönetim tarafından yönetilmesi olduğunu düşünüyor. Analizde, rejimin meşruiyetinin zayıfladığı ancak statükodan çıkar sağlayan güçlü bir güvenlik yapılanmasının varlığını koruduğu vurgulanıyor.
İran misilleme yapabilir
BBC analizine göre İran, ABD saldırılarına karşı misillemede bulunacağını açıkça dile getirdi. İran, ABD Donanması ve Hava Kuvvetleri ile doğrudan boy ölçüşemese de Körfez’deki ABD üsleri ile ABD’ye destek verdiğini düşündüğü ülkelerin kritik altyapılarını hedef alabilir.
Hürmüz Boğazı ve deniz yolları riski
İran’ın Körfez’e mayın döşemesi, küresel deniz taşımacılığı ve enerji arzı açısından ciddi bir tehdit olarak değerlendiriliyor. İran ile Umman arasındaki dar Hürmüz Boğazı’ndan dünya LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’si ile petrol ve petrol ürünlerinin yüzde 20–25’i geçiyor. Böyle bir adımın dünya ticareti ve petrol fiyatları üzerinde ciddi etkiler yaratacağı belirtiliyor.
ABD savaş gemisinin hedef alınması ihtimali
BBC, Körfez’de görev yapan bir ABD Donanması kaptanının en büyük endişelerden birinin “sürü saldırısı” olduğunu aktardı. Bu senaryoda İran, çok sayıda insansız hava aracı ve hızlı torpido botuyla eş zamanlı saldırı düzenleyebilir. ABD Donanması’nın gelişmiş savunma sistemlerine rağmen, böyle bir saldırının bir savaş gemisini batırma ihtimali tamamen dışlanmıyor.
Kaos ve iç savaş riski
BBC’ye göre rejimin çökmesi halinde İran’da kaos ve iç savaş riski ortaya çıkabilir. Kürtler, Beluçlar ve diğer azınlıkların iktidar boşluğunda kendi bölgelerini korumaya yönelmesi, etnik gerilimlerin silahlı çatışmaya dönüşmesine yol açabilir. Yaklaşık 93 milyonluk nüfusa sahip İran’ın istikrarsızlığa sürüklenmesi, bölgesel insani ve mülteci krizlerini tetikleyebilir.
